„Brak dowodów” czy brak ich poszukiwania? Mec. Budzowska o systemie odpowiedzialności lekarzy

Złożenie oficjalnej skargi na działania lekarza to dla wielu pacjentów ostateczny krok, na który decydują się w poszukiwaniu sprawiedliwości lub wyjaśnienia trudnych doświadczeń medycznych. Jednak droga od zgłoszenia nieprawidłowości do wydania prawomocnego wyroku przez samorządowy sąd lekarski bywa długa, nieprzejrzysta i obwarowana barierami proceduralnymi, z którymi pacjenci często nie potrafią sobie sami poradzić.

Statystyki to nie wszystko – gdzie giną skargi pacjentów?

Choć roczne podsumowania dyscyplinarne samorządu lekarskiego wykazują wysoki odsetek skazań w sprawach, które faktycznie docierają do fazy rozprawy sądowej, liczby te opowiadają jedynie część historii. Zdaniem mec. Jolanty Budzowskiej, specjalizującej się w reprezentowaniu osób poszkodowanych w procesach medycznych, prawdziwym problemem nie są same orzeczenia sądowe, lecz to, co dzieje się na najwcześniejszym etapie postępowań - w biurach rzeczników odpowiedzialności zawodowej.

Z analizy wynika, że zaledwie ułamek wszystkich zgłoszeń w ogóle kończy się formalnym wnioskiem o ukaranie kierowanym do sądu. Pozostałe sprawy bywają zamykane na wcześniejszych etapach, co rodzi pytanie o to, czy każda skarga została zbadana z należytą starannością.

„Brak dowodów” czy brak woli ich szukania?

Prawniczka zwraca uwagę na bardzo ważną, a często pomijaną różnicę w uzasadnieniach umorzeń. Czym innym jest sytuacja, w której po rzetelnym i wszechstronnym zebraniu materiału dowodowego nie dopatrzono się uchybień ze strony medyka, a czym innym scenariusz, w którym wniosek o brak winy opiera się na tym, że nikt tych dowodów celowo lub z braku zasobów nie poszukiwał.

Pacjent zgłaszający błąd medyczny z reguły nie posiada specjalistycznej wiedzy prawniczej ani dostępu do prywatnych, kosztownych opinii eksperckich. Oczekuje zatem, że organ samorządu zawodowego nie ograniczy się jedynie do oceny dokumentów dostarczonych przez skarżącego, lecz aktywnie wyjaśni sporne okoliczności i rozwieje wątpliwości. Obowiązek dbałości o standardy etyczne i bezpieczeństwo publiczne oznacza bowiem coś więcej niż tylko formalne odpisywanie na pisma.

System samorządowy: bezstronność i wyzwania na przyszłość

Fakt, że lekarzy oceniają w tym systemie inni przedstawiciel tej samej profesji, sam w sobie nie przesądza o braku obiektywizmu – podobne modele samorządowe funkcjonują z powodzeniem w innych zawodach zaufania publicznego, chociażby prawniczych. Prawdziwym wyzwaniem pozostaje jednak jakość prowadzonych postępowań, kompetencje proceduralne osób badających sprawy oraz standardy uzasadniania decyzji, które muszą być w pełni zrozumiałe dla obu stron.

Rozwiązaniem mogłaby być dalsza profesjonalizacja organów śledczych samorządu, szersze wsparcie eksperckie czy usprawnienie organizacji pracy. Najważniejsze jest jednak, aby doświadczenia płynące z błędów przeszłości – w tym głośne sprawy sądowe, które wracają do ponownego rozpatrzenia – były systemowo wykorzystywane do podnoszenia bezpieczeństwa pacjentów w polskich szpitalach.

👉 Przeczytaj cały artykuł, aby zapoznać się ze szczegółowymi danymi statystycznymi, pełną analizą prawniczą oraz postulatami reformy systemu odpowiedzialności zawodowej lekarzy