Czy pacjent ma obowiązek poszukiwać wiedzy na temat swojej choroby i leczenia, czy powinien takie informacje otrzymać od lekarza? Komentarz mec. Jolanty Budzowskiej w artykule Marka Domagalskiego na temat praw i obowiązków informacyjnych lekarza i pacjenta.
Czy pacjent ma obowiązek poszukiwać wiedzy na temat swojej choroby i leczenia, czy powinien takie informacje otrzymać od lekarza? Komentarz mec. Jolanty Budzowskiej w artykule Marka Domagalskiego na temat praw i obowiązków informacyjnych lekarza i pacjenta.
Czytaj więcej: "Chory nie ma obowiązku wyręczać lekarza" Rzeczpospolita Prawo 10.11.2014
Należy pamiętać, że jednym z podstawowych obowiązków lekarza jest obowiązek udzielenia pacjentowi pełnej i jasnej informacji o stanie jego zdrowia, istniejących i sugerowanych metodach leczenia, a także o następstwach zastosowania bądź zaniechania tych metod, prawdopodobnych wynikach leczenia i rokowaniach. Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej: „Obowiązkiem lekarza jest respektowanie prawa pacjenta do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących jego zdrowia”, „informacja udzielona pacjentowi powinna być sformułowana w sposób dla niego zrozumiały”, a „lekarz powinien poinformować pacjenta o stopniu ewentualnego ryzyka zabiegów diagnostycznych i leczniczych i spodziewanych korzyściach związanych z wykonywaniem tych zabiegów, a także o możliwościach zastosowania innego postępowania medycznego”.
„Prawo do informacji jest podstawowym prawem pacjenta. Nie tylko jest prawem chronologicznie (podczas toku leczenia) pierwszym, ale także odmowa jego respektowania oznacza dla osoby poddającej się zabiegom lekarskim brak wystarczającej ilości danych do dalszego pokierowania swoim życiem”
[F. Wojciechowski, „Prawo pacjenta do informacji a lekarze”, Prawo i Medycyna nr 4 (vol. 1), 1999 r.]. Jak wynika z powyższego, we współczesnej medycynie olbrzymi nacisk kładzie się na świadomy udział pacjenta w podejmowaniu decyzji dotyczących stanu jego zdrowia. Jak przyjął Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 18 marca 2005 roku, „wina funkcjonariusza ma miejsce nie tylko wówczas, gdy sam zabieg skutkujący powstaniem szkody, w rozumieniu art. 361 KC, zawierał elementy zawinienia, ale także wówczas, jeżeli proces decyzyjny pacjenta poprzedzający wyrażenie przez niego zgody na zabieg został zakłócony poprzez zaniechanie przedstawienia ewentualnych komplikacji zabiegu skutkujących negatywnie dla życia lub zdrowia operowanego” (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2005 roku I Aca 784/04, Prawo i Medycyna 2007/2/138). Za istotny w tej kwestii należy uznać również pogląd doktryny wyrażony przez Mirosława Nesterowicza, że „Pacjent ma prawo decydowania o sobie i wszelkie ryzyka dotyczące jego decyzji muszą mu zostać ujawnione. Zakres obowiązku informacji nie zależy od tego co lekarz sądzi, ile pacjent powinien wiedzieć, lecz od tego, co rozsądna osoba będąca w sytuacji pacjenta obiektywnie potrzebuje usłyszeć od lekarza, aby podjąć ‘poinformowaną’ i inteligentną decyzję wobec proponowanego leczenia” (tak M. Nesterowicz, „Prawo medyczne”, Toruń 2001, s.110-111 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2005 roku, sygn. akt I ACa 236/05, opubl. LEX nr 175206).