06 listopada 2020

Rząd mobilizuje rezerwy kadrowe do walki z pandemią - Dziennik Gazeta Prawna 6.11.2020

Oznacza to wiele zmian dla lekarzy – w tym pewne udogodnienia i bonusy finansowe mające zrekompensować przymusowy charakter pracy na rzecz chorych na COVID-19. Z kolei na pracodawców nałożono nowe obowiązki.
Nowe regulacje, które wprowadzi ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (dalej: ustawa o przeciwdziałaniu sytuacjom kryzysowym lub nowelizacja), mają znaczenie nie tylko z punktu widzenia pracowników, czyli i lekarzy. Oczywiście są one istotne również dla pracodawców, czyli szpitali i innych placówek medycznych – w tym, co warto podkreślić, także tych prywatnych. Poniżej omawiamy najważniejsze zmiany dotyczące kierowania do pracy przy zwalczaniu epidemii, zatrudniania specjalistów spoza Unii Europejskiej, ponoszenia odpowiedzialności za błędy medyczne w czasie epidemii oraz wynagradzania za pracę w nowych warunkach. Wszystkie te rozwiązania wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.


Ustawa wprowadza klauzulę dobrego samarytanina. Zgodnie z nią nie będzie można karać za nieumyślne spowodowanie śmierci człowieka (art. 155 kodeksu karnego), nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156 par. 2 k.k.), nieumyślne naruszenie czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia (art. 157 par. 3 k.k.) lub nieumyślne narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 par. 3 k.k.).

Jak wskazuje mecenas Jolanta Budzowska, klauzula dotyczy osób udzielających świadczeń zdrowotnych, a mianowicie lekarzy i lekarzy dentystów oraz lekarzy w trakcie specjalizacji, a także felczerów, pielęgniarek i położnych oraz ratowników medycznych. Obejmuje ona też inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych. Chodzi o osoby wykonujące inne niż wymienione wprost w przepisie zawody medyczne, m.in. o diagnostów laboratoryjnych czy fizjoterapeutów, a także studentów medycyny czy doktorantów, z którymi podpisano umowy na wykonywanie świadczeń́ zdrowotnych i którzy zostali skierowani do pracy przy zwalczaniu epidemii, wyjaśniając jednocześnie, że definicja świadczenia zdrowotnego jest szeroka (art. 2 ust. 10 ustawy o działalności leczniczej, t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 295; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 1493). I tak jest to działanie służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Mimo to, jak podkreśla, trzeba pamiętać, że nie wszyscy profesjonalni uczestnicy systemu ochrony zdrowia są objęci klauzulą, bo nie wszyscy udzielają świadczeń́ zdrowotnych. – Dlatego klauzula z założenia nie dotyczy np. dyspozytorów medycznych oraz koordynatorów ratownictwa medycznego, ponieważ do ich zadań nie należy udzielanie świadczeń́ zdrowotnych. Z kolei profesje medyczne niewymienione wprost w przepisie, czyli np. fizjoterapeuci czy diagności laboratoryjni, będą objęci klauzulą tylko wówczas, gdy zostali skierowani do pracy przy zwalczaniu epidemii – zaznacza Jolanta Budzowska.

Na tym nie koniec. Aby klauzula mogła zostać zastosowana, czyn zabroniony musi być popełniony w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w ramach rozpoznawania lub leczenia COVID-19 oraz podczas działania w szczególnych okolicznościach. – Mimo spełnienia wymienionych wyżej koniecznych warunków (sine qua non) na klauzulę nie będzie się można powołać, gdy spowodowany skutek był wynikiem rażącego niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.

Wymaga też zaakcentowania, że o niepopełnieniu przestępstwa będzie można mówić wyłącznie wtedy, gdy chodzi o przypadki rozpoznawania lub leczenia COVID-19 u danego pacjenta – podkreśla Jolanta Budzowska.

Klauzula nie będzie zatem usprawiedliwiała czynów związanych z nienależytym leczeniem innych przypadków medycznych. Zakres jej zastosowania jest więc stosunkowo wąski. Nie obejmuje np. sytuacji, gdy przemęczony i pracujący ponad siły w warunkach epidemii lekarz POZ podczas leczenia pacjenta niecierpiącego na COVID-19 popełnia błąd diagnostyczny, bo np. nie rozpoznaje udaru.


W przypadku lekarza, który niezgodnie z aktualną wiedzą medyczną postawił rozpoznanie pacjenta chorego na COVID-19 i nie podjął na czas decyzji o respiratorami, mimo że była ona wskazana – podaje przykład Jolanta Budzowska. I zaznacza, że taki lekarz będzie musiał jednak dodatkowo wykazać, że postawił błędną diagnozę, działając w szczególnych okolicznościach, np. po wielogodzinnym dyżurze w sytuacji braków kadrowych lub sprzętowych, niedostatków lokalowych lub w innych wyjątkowych warunkach będących wynikiem najczęściej rożnego rodzaju zaniedbań́ ze strony Skarbu Państwa czy podmiotów odpowiedzialnych za właściwą organizację pracy i doposażenie szpitali.

To jednak nie wszystko. Wymagane będzie dodatkowo wykazanie, że pogorszenie stanu pacjenta nie było wynikiem rażącego niezachowania przez lekarza wymaganej od niego ostrożności. Zastosowanie przepisu będzie więc niemożliwe, gdy, jak mówi ustawa: „spowodowany skutek był wynikiem rażącego niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach”. Mamy tu więc również nieostre i wysoce ocenne kryterium ogólne, które wymaga od nas odróżnienia „zwykłego” i „rażącego” naruszenia reguł sztuki medycznej czy reguł ostrożności – zauważa Jolanta Budzowska.





Piszemy również

Medyczne 03.12.2020

Prawnik: klauzula dobrego samarytanina potrzebna, ale bardzo trudno ją realizować.

Tzw. klauzula dobrego samarytanina była potrzebna, ale jest dziurawym parasolem ochronnym. W praktyce..

Medyczne 02.12.2020

Samarytanin nie obroni przed pozwem - Rzeczpopsolita 2.12.2020

Medycy obawiają się, że przepis wyłączający ich odpowiedzialność nie chroni ich przed zarzutami w razie..

Medyczne 20.11.2020

Szczepienie przeciwko Covid-19: obowiązek czy wybór? Komentarz mec. J. Budzowskiej

W najbliższych dniach koncerny Pfizer i BioNTech przedstawią dane dotyczące bezpieczeństwa szczepionki..

Medyczne 19.11.2020

Lekarz musi wysłać chorego na test – komentarz mec. J. Budzowskiej - Rzeczpospolita 18.11.2020

Wykonanie testu na obecność koronawirusa w organizmie to jeden ze środków zapobiegających rozprzestrzenianiu..

Medyczne 17.11.2020

Klauzula dobrego Samarytanina - wywiad z mec. Jolantą Budzowską

Mec. Jolanta Budzowska w obszernym wywiadzie udzielonym red. Karolinie Kowalskiej z Rzeczpospolitej objaśnia,..

Medyczne 05.11.2020

Badania prenatalne – potrzebne odważne decyzje oraz innowacje - Dziennik Gazeta Prawna

Jak wskazuje mec. Jolanta Budzowska - Należy mieć na uwadze, że podstawowym celem badań prenatalnych..

Medyczne 02.11.2020

Wyrok TK ws. aborcji. Ile teraz będzie ważyć zdrowie i życie kobiety? - Dziennik Gazeta Prawna 2.11.2020

W przypadku zdrowia i życia matki powoływanie się na klauzulę sumienia przez lekarzy, którzy nie chcą..

Medyczne 21.10.2020

Klauzula miłosiernego samarytanina: twój błąd medyczny jest gorszy niż mój - Rzeczpospolita 21.10.2020

Klauzula miłosiernego Samarytanina zabezpieczy lekarzy na wypadek błędu medycznego kosztem pacjentów?

Medyczne 12.10.2020

Lekarz rezydent odpowie za błąd medyczny na Intensywnej Terapii - Rzeczpospolita

Wg treści nowego rozporządzenia ws zasad działania oddziałów Intensywnej Terapii, rezydenci 4 roku mogą..

Medyczne 27.09.2020

Covid-19 nie usprawiedliwia naruszenia praw pacjenta - Rzeczpospolita 27.09.2020

Gabinet.gov.pl to aplikacja dla pracowników medycznych, która umożliwia wystawianie elektronicznych recept..

Medyczne 03.12.2020

Prawnik: klauzula dobrego samarytanina potrzebna, ale bardzo trudno ją realizować.

Tzw. klauzula dobrego samarytanina była potrzebna, ale jest dziurawym parasolem ochronnym. W praktyce..

Medyczne 02.12.2020

Samarytanin nie obroni przed pozwem - Rzeczpopsolita 2.12.2020

Medycy obawiają się, że przepis wyłączający ich odpowiedzialność nie chroni ich przed zarzutami w razie..

Medyczne 20.11.2020

Szczepienie przeciwko Covid-19: obowiązek czy wybór? Komentarz mec. J. Budzowskiej

W najbliższych dniach koncerny Pfizer i BioNTech przedstawią dane dotyczące bezpieczeństwa szczepionki..

Medyczne 19.11.2020

Lekarz musi wysłać chorego na test – komentarz mec. J. Budzowskiej - Rzeczpospolita 18.11.2020

Wykonanie testu na obecność koronawirusa w organizmie to jeden ze środków zapobiegających rozprzestrzenianiu..

Medyczne 17.11.2020

Klauzula dobrego Samarytanina - wywiad z mec. Jolantą Budzowską

Mec. Jolanta Budzowska w obszernym wywiadzie udzielonym red. Karolinie Kowalskiej z Rzeczpospolitej objaśnia,..

Medyczne 05.11.2020

Badania prenatalne – potrzebne odważne decyzje oraz innowacje - Dziennik Gazeta Prawna

Jak wskazuje mec. Jolanta Budzowska - Należy mieć na uwadze, że podstawowym celem badań prenatalnych..

Medyczne 02.11.2020

Wyrok TK ws. aborcji. Ile teraz będzie ważyć zdrowie i życie kobiety? - Dziennik Gazeta Prawna 2.11.2020

W przypadku zdrowia i życia matki powoływanie się na klauzulę sumienia przez lekarzy, którzy nie chcą..

Medyczne 21.10.2020

Klauzula miłosiernego samarytanina: twój błąd medyczny jest gorszy niż mój - Rzeczpospolita 21.10.2020

Klauzula miłosiernego Samarytanina zabezpieczy lekarzy na wypadek błędu medycznego kosztem pacjentów?

Medyczne 12.10.2020

Lekarz rezydent odpowie za błąd medyczny na Intensywnej Terapii - Rzeczpospolita

Wg treści nowego rozporządzenia ws zasad działania oddziałów Intensywnej Terapii, rezydenci 4 roku mogą..

Medyczne 27.09.2020

Covid-19 nie usprawiedliwia naruszenia praw pacjenta - Rzeczpospolita 27.09.2020

Gabinet.gov.pl to aplikacja dla pracowników medycznych, która umożliwia wystawianie elektronicznych recept..